Aantal, omvang en complexiteit Woo-verzoeken zware last voor NVWA

Afgelopen week werd bekend dat de stichting Dier&Recht in 2023 44.300 euro en haar zusterorganisatie Varkens in Nood 70.000 euro, samen 114.300 euro van de NVWA ontvingen wegens het niet binnen de wettelijke termijn afhandelen van Woo-verzoeken. In 2022 maakte de NVWA 49.000 euro over aan Dier&Recht en 30.000 euro aan Varkens in Nood. In 2021 was dit respectievelijk 56.000 euro en 15.000 euro. Dit zijn opvallend hoge bedragen. Voor Dier&Recht is het zelfs circa 10 procent van de begroting. Op basis van de wettelijke bepaalde bedragen met een maximum van 1.442 euro betreft het vele tientallen verzoeken van beide organisaties die niet tijdig door de NVWA zijn afgehandeld (zie kader).
Wettelijk recht
In een toelichting op deze opvallende uitbetalingen legt NVWA-woordvoerder Steven van Santen dat het een wettelijk recht is om bij een overheidsinstantie een Woo-verzoek in te dienen. Hiervan maakt een stijgend aantal organisaties en personen gebruik. „Als NVWA zien we dat het aantal Woo-verzoeken in de afgelopen jaren is toegenomen. Gezien de hoeveelheid, de omvang en de complexiteit van sommige verzoeken komt het voor dat we de wettelijk gestelde termijnen niet halen. In die gevallen is de NVWA verplicht tot het betalen van een dwangsom”, aldus de woordvoerder.
Verbeteringen
Om de afhandeling van Woo-verzoeken te bespoedigen heeft de NVWA de afgelopen jaren het proces rondom deze verzoeken verbeterd. „Hierdoor hebben we, ondanks de stijging van het aantal verzoeken, de dwangsommen fors kunnen reduceren. Zo keerde de NVWA in 2023 92.000 euro aan dwangsommen uit. In 2024 daalde dit tot 35.000 euro.
Dwangsommen voor trage overheden
Als een overheidsinstantie te laat beslist op een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo) uw kan de indiener (soms) een dwangsom krijgen. Hij dient de overheid eerst in gebreke stellen. Als de overheid vervolgens niet binnen 2 weken op dit Woo-verzoek beslist, kan de indiener een /beroep niet tijdig beslissen’ instellen bij de rechtbank. Vervolgens bepaalt de rechter of de overheidsorganisatie een dwangsom moet betalen.
Hoogte dwangsom
De hoogte van de dwangsom is afhankelijk van de duur van de vertraging. Als de dwangsom gaat lopen gelden de volgende bedragen:
23 euro per dag voor de eerste 2 weken;
35 euro per dag voor de volgende 2 weken;
45 euro per dag voor de overige dagen.
De dwangsom loopt uiterlijk 42 dagen en bedraagt maximaal 1.442 euro.